Reisgids voor de Togean Eilanden, Sulawesi
De Togean-eilanden (soms ook gespeld als Togian-eilanden) zijn een van de meest onderschatte eilandbestemmingen van Indonesië. Deze eilanden liggen in Centraal-Sulawesi en zijn niet heel makkelijk te bereiken, maar dat is juist een deel van de charme. Hun geïsoleerde ligging draagt bij aan het behoud van het onderwaterleven en de lokale cultuur. Rondom deze afgelegen eilanden vind je duik- en snorkel plekken van wereldklasse, ongerepte koraalriffen, traditionele Bajau-dorpen en enkele van de meest afgelegen stranden van het land.
Je beleeft de Togean-eilanden het beste door te eiland hoppen, zodat je alles kunt zien wat dit gebied te bieden heeft. Maar ook als je weinig tijd hebt, helpt deze gids je bij het kiezen van de juiste bestemming. In deze gids beschrijf ik wat er te doen is op de Togean-eilanden, de beste eilanden om te verblijven en hoe je er komt!
What to do in the Togean Islands
Voordat ik alle verschillende eilanden bespreek, vertel ik je eerst meer over de belangrijkste activiteiten rondom deze eilanden in de Golf van Tomini.
Duiken
De belangrijkste reden voor veel mensen om de Togean eilanden te bezoeken is om te duiken. Je vindt er spectaculaire afgronden, kleurrijke rotspunten en prachtige, ongerepte riffen. Je kunt er murenen, schildpadden, scholen barracuda’s, naaktslakken, rifhaaien en, als je heel veel geluk hebt, zelfs walvishaaien of doejongs spotten. Ik heb gehoord dat er zelfs een duikplek bij Una Una is waar je hamerhaaien kunt zien.
Snorkelen
Veel van de eilanden hebben prachtige riffen vlak voor de kust en beide accommodaties waar ik verbleef hadden schitterende huisriffen. Dus zelfs als je geen duiker bent, kun je nog steeds genieten van het onderwaterleven rond de Togean-eilanden.

Bezoek een Bajau dorpje (ook wel zee nomaden genoemd)
Een bezoek aan de Bajau-stam was een langgekoesterde droom van mij. Als freediver had ik al gehoord over deze inheemse stam, ook wel ‘zeenomaden’ genoemd, die in paalwoningen op het water wonen. Er zijn verschillende documentaires over hen gemaakt. Er wordt gezegd dat de Bajau genetisch gezien een grotere longcapaciteit hebben dan gemiddeld en dat ze zes minuten onder water kunnen blijven op één ademteug. Ze hebben ook een 50% grotere milt. Ik bezocht hen vanuit Uma Resort, en het resort regelde ook dat ik met een van de speervissers kon freediven. Dit was een mega bijzondere ervaring! Ik zag de man naar beneden duiken tussen het rif en met een speer zonder schietmechanisme een vis vangen.


Het kwallen meer, Mariona Lake
Zwemmen tussen kwallen die niet kunnen steken in het Mariona-meer. De kwallen hebben hun vermogen om te steken verloren door hun isolatie in het meer. Er zijn slechts een handvol plekken in de wereld waar je een soortgelijk fenomeen aantreft. De populatie was vroeger veel groter, maar als je in de buurt bent, is het nog steeds een super interessante ervaring!

Ontspannen op afgelegen stranden
De Togeïsche eilanden hebben een aantal van de mooiste stranden! Waarom? Omdat moeilijk bereikbare plekken van nature beter beschermd zijn. Parelwit, geen massa’s toeristen en helder blauw water met mooie koraalriffen dichtbij. Beter wordt het niet.
Waar kun je het beste verblijven op de Togean Eilanden
Buka Buka Eiland – Reconnect
Het kleine eiland Buka Buka is de thuisbasis van Reconnect, een boetiek-eco resort. Dit eiland is de perfecte start of afsluiting van je reis door de Togean eilanden. Het ligt in het zuiden, op slechts 30 minuten varen van Ampana. Het is dus waarschijnlijk het eerste of laatste eiland waar je langs vaart. Maar het is zeker niet alleen de bereikbaarheid die me deze magische plek doet aanbevelen. Reconnect is echt een plek met een bijzondere sfeer. De kamers voelen luxueus aan, het eiland is zeer privé, het duiken en snorkelen is er niet druk, het eten is fantastisch, maar bovenal is het de sfeer die ze hebben gecreëerd die het zo uniek maakt. Ze hebben veel terugkerende gasten en ik snap waarom, want iedereen baalde toen het tijd was om te vertrekken en kan niet wachten om zelf terug te gaan.
Een dag hier zou er voor mij zo uitzien: ontbijten (vooral genieten van hun zelfgemaakte zuurdesembrood), duiken bij een privéduikplek, terugkomen om te ontspannen en te lunchen, en vervolgens snorkelen of een boek lezen en genieten van de zonsondergang met een cocktail. Na zonsondergang stond het diner voor ons klaar en ze maakten speciaal voor mij altijd een vegetarische variant, wat ik zeer op prijs stelde!

Uma resort op Pulau pangempang
Uma Resort is een prachtig, vrij nieuw resort op een klein eilandje net ten noorden van het grote eiland Pulau Togean. Het ligt midden in de actie! Vanaf hier heb je gemakkelijk toegang tot prachtige duikplekken, het kwallenmeer en het Bajau-dorp. Daarom is dit een geweldige plek om veel te zien als je weinig tijd hebt. Ze hebben schitterende bungalows met uitzicht op het strand, een prachtig restaurant (waar de allerliefste hond Molly je vaak begroet) en een steiger die perfect is om de zonsondergang te bekijken.
Tijdens mijn duiken hier zag ik levendige koralen, veel rifhaaien en op de terugweg zagen we dolfijnen die onze boot een tijdje volgden. Ze organiseren excursies naar het Bajau-dorp, maar hielpen me ook met het regelen van een freediving-trip met een van de speervissers, zodat ik hem kon fotograferen. Dit was een unieke ervaring!

Una Una
Una Una is een van de grootste Togeïsche eilanden. Dit vulkanische eiland staat bekend om zijn uitzonderlijke duikmogelijkheden! Misschien wel de beste van de Togeïsche eilanden. Enkele bekende duikplekken zijn Apollo, met grote scholen vissen, en het Zwarte Woud-rif. Het Zwarte Woud kenmerkt zich door enorme harde koralen, waarvan sommige de vorm hebben van gigantische, torenhoge bomen. Naar schatting zijn deze unieke koraalstructuren duizenden jaren oud.
Naast duiken kun je ook de vulkaan op dit eiland beklimmen, wat een leuke afwisseling kan zijn voor een dagje uit. De wandeling voert je door een met jungle bedekte en ongerepte binnenste caldera van de enige actieve vulkaan van Centraal-Sulawesi. Tijdens de wandeling zie je kokende zwavelbronnen en borrelende modderpoelen.
Beste plekken om te verblijven op Una Una
De beste accommodaties op Una Una zijn Sanctum Una Una Eco dive Resort en het gloednieuwe Lavana Dive & Nature resort.
Bij Sanctum verblijf je in een bungalow aan het water met een fantastisch uitzicht op de zonsopgang. Het hele complex is zeer goed onderhouden, inclusief het zwembad. Hoewel ik er zelf niet heb verbleven, heb ik er zeer goede dingen over gehoord, over het eten en het personeel. Het duiken staat bekend als zeer professioneel, met goed onderhouden apparatuur en ervaren gidsen.
Lavana Dive & nature resort: Deze plek is pas vorig jaar geopend en zowel het duiken als het huisrif schijnen fantastisch te zijn. Hun gloednieuwe bungalows zien er prachtig uit!
Andere eilanden: Pulau Kadidi en Malenge
Voor mij zouden de eilanden die ik hierboven al noemde de perfecte plekken zijn om rond te reizen en de eilanden te verkennen, maar Kadidi of Malenge zijn ook goede opties. Zowel Kadidi als Malenge hebben een aantal prachtige duikplekken in de buurt en zouden een mooie tussenstop zijn. Er zijn nog veel meer eilanden, maar ik denk dat dit de eilanden zijn waaruit ik zou kiezen voor een complete reis door de Togean eilanden..
Hoe kom je bij de Togean Eilanden?
Er zijn verschillende manieren om de Togean eilanden te bereiken, maar er zijn wel een aantal dingen waar je rekening mee moet houden. Meestal moet je eerst naar Wakai reizen, een centraal knooppunt op de Togean eilanden.
Ferry van Gorontalo (Tuna Tomini):
Als u vanuit het noorden komt, neemt u de nachtveerboot vanuit Gorontalo. De overtocht duurt 12 uur en de veerboot vaart alleen op dinsdag en vrijdag om 17:00 uur. Toen ik in mei op Sulawesi was, was de veerboot echter de hele maand mei uit de vaart vanwege onderhoud.
Aankomst: Wakai (het centrale knooppunt van de Togeanen) rond 06:00 uur de volgende ochtend.
Prijs: Rp 50.000 tot ongeveer Rp 230.000, afhankelijk van uw keuze voor een dekklasse of een hut.
Vanuit Wakai kunt u zich door uw hotel laten ophalen met een kleinere boot. Of, afhankelijk van uw bestemming en of u het goed timet, kunt u een andere openbare boot nemen. Er is een openbare boot naar Una Una en een openbare boot naar Katupat/Malenge. Zie de onderstaande alinea voor de dienstregeling. Als u naar Una Una, Uma Resort of Malenge moet, is dit de goedkoopste optie.
Ferry Wakai – Gorantalo
Speedboat from Ampana
De dagelijkse speedboot Herkules, die om 9:00 uur vanuit Ampana vertrekt, en Manakara, die om 13:00 uur vanuit Ampana naar Wakai vertrekt, zijn de snelste opties om Wakai te bereiken. De speedboot doet er meestal minder dan twee uur over en brengt je rechtstreeks naar Wakai. Eenmaal in Wakai word je opgehaald door boten van de hotels om je naar hun resorts te brengen.
Prijs: IDR 130.000 per persoon, kinderen tot 7 jaar betalen de helft. Koop je ticket in de haven bij het officiële ticketloket of stuur een bericht naar Adnan om een ticket voor je te reserveren. Zijn nummer is +62 852-4210-8719. Hij heeft mij geholpen met het boeken van mijn ticket en het regelen van vervoer van Ampana naar Tentena.
Public boats
Ampana – Katupat – Malenge (dinsdag, donderdag en zondag)
- Ampana vertrek: vertrekt rond 10:00.
- Wakai vertrek vertrekt rond 12:00
- Malenge aankomst: Komt aan rond 15:00
- Kosten: ~130,000 IDR per persoon
Malenge – Katupat – Ampana (maandag, woensdag en zaterdag)
- Malenge vertrek: vertrekt rond 7:00 AM.
- Wakai vertrek: vertrekt rond 8:00 AM.
- Ampana aankomst: Komt aan tussen 9:30 AM and 11:30 AM.
- Cost: ~130,000 IDR per persoon
Opebare boot Arjuna Wakai naar Una Una
- Wakai naar Una Una: Gaat op dinsdag, vrijdag en zondag ochtend, vertrekt in Wakai rond 08:00 of 09:00 AM.
- Una Una naar Wakai: Gaat op Maandag, Woensdag en Zaterdag ochtend. Vertrekt rond 07:30.
Praktische tips voor de Togean Eilanden
Geen pin automaten
Bij sommige resorts kun je geld overmaken met Wise of Revolut, maar het is verstandig om contant geld bij je te hebben, aangezien er geen pinautomaten zijn.
Beperkte wifi op veel eilanden
Zowel Uma Resort als Reconnect hadden erg goede wifi, maar ik heb gehoord dat sommige eenvoudigere accommodaties mogelijk een minder goed signaal hebben.
Alleen elektriciteit op bepaalde tijden
De meeste accommodaties op het eiland zijn afhankelijk van dieselgeneratoren die alleen tijdens de nachtelijke uren (meestal van 18:00 tot 06:00 uur) werken. Overdag valt de stroom vaak volledig uit. Bij Reconnect was er wel de hele dag stroom, terwijl de kamers van Uma Resort alleen ’s nachts stroom hadden. Het was echter wel mogelijk om iets op te laden bij de receptie indien nodig.
Beste tijd om naar de Togean Eilanden te reizen
De beste tijd om de Togean-eilanden te bezoeken is tijdens het droge seizoen, van mei tot oktober. Gedurende deze maanden kun je genieten van de kalmste zee en het beste zicht onderwater (25-30 meter) om te duiken en snorkelen. Ik was er zelf in April en had perfect weer, dus soms is het overgangs seizoen ook een goede optie!










